Càn Khôn Là Gì

L> Ly Giai Qua Can Khon, Tran Van Rang Unicode phông
1.

Bạn đang xem: Càn khôn là gì

Càn Khôn là gì ? 2. Kinh Dịch giải về Càn Khôn 3. Càn Khôn thêm vào hữu hình 4. Phạm trù Càn Khôn


Cơ sanh hóa Càn Khôn huấn luyện Do Âm Dương kiệp đạo trở thành thiên Càn Khôn là Đạo, là Thái Cực, nhưng mà "Đạo sinch nhứt, nhứt vi Thái Cực" (Thiệu Tử - Văn uống Ngũ Lục). Lý giải đơn giản hơn vậy thì : CÀN ( ) là Ttách, là vua, là phụ thân, là ck, là đầu, là cứng (càn kiện cao minh), là chỉ đạo, là đá quý, là băng, là đỏ thắm, là thiên thể.KHÔN ( ) là đất, là nhân dân, là vk, là người mẹ, là thuận tòng, là mượt, là nhan sắc quà, là văn, là bụng…Càn Khôn là âm dương trong trời đất "Một âm một dương xung quanh đi quẩn lại như chiếc vòng tròn ko dắt mối. Nói rằng Âm dương chỉ là MỘT (Thái Cực) cũng khá được, nhưng mà bảo là âm dương thiên biến chuyển vạn hóa vô cùng tận cũng được" (Nhất âm độc nhất dương như hoàn vô đoan. Vị âm dương chỉ thị độc nhất vô nhị cá khả; vị âm dương khước thị thiên biến đổi vạn hóa nhi cực kỳ khử khả) (HỒ CƯ NHÂN, Dịch Tương Sao, Quyển II, trang 8)Chu Hy vào "Chu Dịch Bản Nghĩa" phân tích và lý giải cụ thể hơn : "Hoàng đế, Nghiên Thuấn rũ áo xiêm cơ mà người đời trị; sẽ là mang tượng ngơi nghỉ quẻ Càn, quẻ Khôn" (Hoàng Đế, Nghiêu Thuấn thùy y thường nhi thiên hạ trị, cái thủ nhỏng Càn Khôn) Trong Dịch Hệ Thượng (Chương thơm IV), Chu Tử chú thích về Càn Khôn nlỗi vọc : "Đạo Dịch chỉ cần Âm (Khôn) cùng với Dương (Càn) cơ mà thôi. U uẩn xuất xắc ví dụ, sinh sống xuất xắc chết, quỷ cũng tương tự Thần, tất cả những là đổi thay tướng của âm dương, là chiếc Đạo của Ttránh Đất". Và ông quả quyết : "Cái khí (mà công nghệ gọi là E"THER) bàn bạc mọi vào ttách đất nhằm đổi khác tạo ra lập ra muôn chủng loài, thực tế chỉ với nhì khí âm dương trước sau, suy thịnh mà lại thôi". (Doanh Thiên Địa đưa ra gian, sở dĩ vi chế tạo ra hóa mang, âm khí và dương khí nhị khí chi tdiệt thông thường thịnh suy nhi dĩ). Đức Chí Tôn cũng dạy : "Đạo Thầy ko bỏ ra kỳ lạ, không không tính nhì lẽ âm (Khôn) dương (Càn)". do đó, nhị đụng lực cnạp năng lượng bản chế tác thành vũ trụ là âm dương. Nếu dương rất thì âm sinh, âm rất thì dương sinh. Khoa đồ vật lý cũng chứng tỏ rằng : một nguyên ổn tử tất cả nhị nguyên tố cnạp năng lượng bản là âm năng lượng điện tử (électron) cùng dương điện tử (proton) hoạt động sôi động chớ không yên ổn lìm. Nếu nguyên tử chỉ bao gồm thuần một âm tử tốt dương tử thì nguim tử ấy chằng thể nào pđợi xạ sinch hóa được. Giả dụ, nếu như mạch năng lượng điện bị giảm một dây âm hay một dây dương thì không thể như thế nào tạo nên năng lượng điện năng được. Nhỏng cố, âm dương không thể bóc tách. Âm dương chỉ với hai tâm lý tịnh đụng của Lý Thái Cực, chu hành trong vũ trụ cũng ảnh hưởng với nhau nhằm biến đổi vạn trang bị. Chung qui, "Đạo vốn duy nhất âm, một dương mà lại thôi". Trước sau, mai dong, đụng tịnh, buổi tối sáng, xấp xỉ, tiến lui, qua lại đóng góp mngơi nghỉ, đầy vơi, tiên trưởng, tôn ti, quý luôn thể, biểu lý, ẩn hiện, hướng, bội, thuận nghịch, tồn vong, đắc thất, xuất nhập, hành tàng, có đồ vật gi phù hợp mà chẳng đề nghị một ÂM một DƯƠNG ?" (TRẦN THÚC LƯỢNG với LÝ TÂM TRANG, Tống Ngulặng học tập án, quyển 3, trang 643) Vậy "đồ gia dụng gồm nơi bắt đầu ngọn gàng, Việc có trước sau" cùng có "hiểu rằng trước sau bắt đầu sát được Đạo" (TIỀN MỤC, Tứ Thư say mê nghĩa, Tập II, trang 2). Mục lục


Trong Kinh dịch phần Thân oán truyện vì chưng Đức Khổng Tử viết có đoạn : Đức nguim, Càn to, vạn đồ gia dụng bước đầu từ Càn (nảy nở) thống cả Thiên Đạo, Càn làm mây mưa làm cho vạn thứ hình thành sinc trưởng. Bậc Thánh Nhân thấy cả trước sau, cả 6 hào của quẻ thuần Càn ( ) , từng hào có 1 vị buộc phải thuận thời nhưng hành Đạo như cưỡi 6 rồng (ám chỉ 6 hào dương của quẻ thuần Càn) mà lại thống ngự cả vùng Trời. Đạo Càn đổi khác làm cho đều vật dụng duy trì được xem Trời ban, giữ lại cái nguim khí cho Thái hòa. Bậc Thánh Nhơn cầm đầu muôn vât, theo Đạo Càn thì muôn nước các bình an" (Đạt tai càn nguyên ổn, vạn vật dụng bốn thủy nãi tống thiên, ận hành vũ thí phđộ ẩm thứ lưu hình. Đại minh chung thủy, lục vị thời thánh, thời quá lục long dĩ ngữ thiên. Còn Đạo chuyển đổi, các chánh tính mệnh, bảo đúng theo thái hòa nãi lợi trinch, thủ xuất demo vật dụng, vạn quốc hàm ninh). Đạo Càn Khôn theo Kinch Dịch như sau : Theo quẻ thuần Càn thì Càn gồm 4 đức tính : nguim (đầu tiên), khô giòn (thông), lợi (ham mê đáng), trinc (chủ yếu bền). Ttách tất cả đức nguyên do là ngồn cội của vạn trang bị, tất cả đức hạnh vì tạo nên sự mây mưa khiến cho vạn trang bị sinh trưởng, bao gồm đức lợi cùng trinc bởi đổi khác làm cho gần như vật giữ được bẩm tính và nguyên ổn khí đặng thái hòa. Càn còn thay thế cho những người quân tử cùng với 4 đức tính nhân, nghĩa, lệ, trí. Chu Công giải nghĩa 6 hào của quẻ thuần Càn thành 6 Long, loài vật ngự của Đức Chí Tôn như sau : HÀO ĐẦU : Rồng còn ẩn náo không (lấy tài) cần sử dụng được (tiềm long thiết bị dụng), tức Long còn bên dưới vực sâu không lên mây nên không biến đổi được.Ý nói : người không chạm chán thời thì cần trau củ dồi hạnh đức, luyện thêm tài trí, ở ẩn, không cầu danh, không ai biết bản thân thì cũng chẳng bi ai. HÀO HAI : Rồng đang hiện tại nghỉ ngơi cánh đồng, ra mắt đại nhân thì lợi (hiện nay long trên điền, lợi con kiến trên nhân). Người giúp đời nhưng mà ko khoe công tích, duy trì được lòng thành tín và được trung chánh gặp mặt đại nhân thì lợi. HÀO BA : Người quân tử xuyên ngày hăng hái tự cường, đến tối vẫn còn đấy an ninh, cho dù nguy nan nhưng lại ko tội lỗi (quân tử chung nhật, càn càn tịch tịch nhược. Lệ vô cửu). Người quân tử giữ lòng trung tín cơ mà tiến đức lập ngôn, rước lòng Thành lập và hoạt động sự nghiệp. Tại địa vị cao cơ mà ko tự phụ, làm việc địa vị thấp mà lại không lo lắng. HÀO BỐN : Nhỏng dragon bao gồm Lúc cất cánh lượn, bao gồm khi ở vực, tùy thời nhưng mà khônh lầm lỗi (hoặc được tại uim vô cửu) Thận trọng tùy cơ hội, phải tiến thì tiến (như Long bay) nếu không thì chờ đợi (dragon ở vực) chuẩn bị cho kịp thời điểm ra giúp đời. HÀO NĂM : Rồng bay lên trời trình làng đại nhân thì lợi (Phi long trên thiên lợi loài kiến đại nhân). Mây bay theo Long, gió bay theo cọp. Ý nói thánh nhân ra đời fan fan trông theo.

Xem thêm: Nghĩa Của Từ Cấu Kiện Là Gì ? Những Thông Tin Chung Về Cấu Kiện

HÀO CUỐI : Rồng lên cao vượt tất cả ăn năn hận (phòng long hữu hối). Rồng bay quá cao cực nhọc xuống, giả dụ hành vi vẫn xẩy ra điều không mong muốn vì phồn thịnh tắc suy nên lui bước để giữ lại đạo người quân tử. Trên phía trên, quẻ thuần Càn dạy bạn Nam, sau đây quẻ thuần Khôn ( ) dạy dỗ fan thiếu phụ. Thật ra cả nhị quẻ Càn Khôn đều dạy bình thường con bạn.Đạo Khôn tất cả đức trước tiên với bự, khô nóng thông, thích hợp đáng, đức chủ yếu và bền của con ngựa dòng (ngulặng hanh khô lợi tần mã đưa ra trinh) do Văn uống Vương đến bé ngựa cái có tính thuận theo đực, nhỏng Khôn thuận theo Càn. HÀO SƠ LỤC : (dưới) Sáu là tên gọi hào âm. Sương là khí âm kết lạ. Aâm thịnh thì nước đóng viên thành váng. Hào này là âm bắt đầu sinh bắt buộc nghỉ ngơi bên dưới. HÀO LỤC NHI : Hài sáu hai mượt thuận mà lại trung bao gồm, phải đức tính của chính nó trong thẳng ko kể vuông, lại thịnh Khủng cần ko vật gì là không lợi. HÀO LỤC TAM : Hào sáu cha trực thuộc dương bên trong ẩn văn vẻ tốt đẹp, tuy thế ở trên lục nhị cần quan trọng ẩn cho tới cùng. HÀO LỤC TỨ : Cẩn thận kín đáo đáo nhỏng thắt chặt mồm túi bắt buộc không lỗi. Hào này nhì lần âm yêu cầu cạnh tranh khen. HÀO LỤC NGŨ : Cái đức trung thuần đầy nhưng hiện ra ngoài đề nghị nói "quần kim cương cả tốt". HÀO THƯỢNG LỤC : (Trên hết) Âm thịnh trị phải tnhãi con nhau cùng với dương phải nói "Long chiến tranh ngơi nghỉ đồng đầy đủ bị thương". Quẻ Khôn cả 6 hào đêu âm đề xuất rất nhiều trở thành dương mới lâu dài thiết yếu lắp.Càn tạo ra vạn đồ gia dụng nghỉ ngơi cõ vô hình dung thuộc khí, nhưng mà phải dựa vào Khôn, vạn trang bị mới tượng hữu hình rồi sinc trưởng. Cho phải công của Khôn (Mẹ) cũng Khủng như công của Càn (Cha) chỉ không giống là Khôn yêu cầu sinh sống sau Càn, tùy thuộc vào Càn, bửa túc cho Càn. Thế đề nghị, những đức nguim, khô giòn lợi, Khôn bao gồm đủ như Càn. Riêng về đức trinc thì Khôn tương đối không giống : Tuy chủ yếu và bền cơ mà đề xuất thuận. Chính vì chưng Khôn có đức thuận nhưng mà phần đa câu hỏi đề xướng hồ hết là Càn. Khôn chỉ liên tục công việc của Càn. Người đời trường hợp sinh hoạt vị thế Khôn thì yêu cầu tùy thuộc vào người trên nhưng mà có tác dụng, không nên thủ xướng nhưng lầm lạc. Nlỗi nuốm, Đức Mẹ chlàm việc được vạn vật dụng cũng to sánh bởi Đức Cha.Thế thì, người xưa "Thấy Ttránh cao, khu đất rẻ mà lập ra Càn khôn cồn và tĩnh nhất định dựa vào này mà tách biệt cương nhu". (Thiên tôn, địa ti, Càn Khôn định hĩ, động tĩnh hữu thường, cương nhu hoán thù hỉ. Hệ Từ Thượng Truyện ) Tóm lại, "Đạo Càn cơ hội tĩnh thì chăm tốt nhất, thời gian động thì tiến thẳng, vì thế sức sinc của chính nó lớn; Đạo Khôn cơ hội tĩnh thì thu lại, cơ hội đụng thì mở ra, vì vậy sức sinch của chính nó rộng" (Phù Càn kỳ tĩnh dã chăm, kỳ đụng dã trực, thi dĩ đại sinc yên ổn. Phù Khôn kỳ ĩnh dã hấp, kỳ động dã tịnh thị dĩ quãng sinh im. Hệ Từ Thượng Truyện, chương 6). Nói cách không giống, "Đạo Càn mạnh nhất trong thiên hạ, đức hạnh của Càn là thao tác làm việc gì cũng thuận lợi, bình dị nhưng vẫn biết được vị trí nguy nạn. Đạo Khôn nhu thuận tốt nhất trong dương thế, đức của nó đơn giản cơ mà vẫn hiểu rằng địa điểm trắc trở" (Phù Càn cõi tục đưa ra khí kiện dã, tiết hạnh bởi di, dĩ tri thảng hoặc. Phù Khôn, dương gian đưa ra khí thuận dã, tiết hạnh bởi giản, dĩ tri trsinh sống - Hệ Từ Thượng Truyện, cmùi hương 12). Qua giải thích bên trên ta nhận rằng : ĐỨC CHÍ TÔN lựa chọn quả CÀN KHÔN tạo ra Thiên Nhãn làm cho ngôi thờ thiêng liêng đến toàn Đạo đang thể hiện ý tưởng cao xa huyền nhiệm vô biên. Càn Khôn biế thay đổi vô thường nhỏng Dịch Lý, ko dứt tạo nên vạn các loại cùng "thống ngự vạn vật" vô tdiệt vô chung. Xem nuốm, "Sự đổi mới dịch của Càn Khôn uẩn ảo vượt ? Khi Càn Khôn hình thành thì đã có dịch sống trong. Nếu Càn Khôn bị bỏ thì quan trọng bao gồm dịch, trường hợp dịch cần yếu phạt hiện thì Càn Khôn tắc nghỉ" (Càn Khôn hủy tắc vô dĩ hiện nay dịch, dịch bất khả hiện tại, tắc Càn Khôn hoặc cơ hồ nước hỉ) (CHU HY, Chu dịch Bản Nghĩa, Hệ Từ Thượng, Chương XII) Muốn nắn Càn Khôn (âm dương) ko xung tương khắc cần theo giáo lý Trung Dung của Đức Khổng Tử mà Albert Einstein gọi là "Ttiết tương đối". Ấy là đại biểu mang đến tính trí tuệ sáng tạo của khoa học tân tiến cùng đậm chất cá tính thống tốt nhất (TRƯƠNG KỲ QUÂN, Nước Trung Hoa Ngũ thiên niên sử, quyển II, Chương XII, trang 25). Trong Hệ Từ Thượng, Khổng Tử viết "Thiên hạ cùng qui về (tuy không giống đường) một mọt nhưng trăm lo" cùng vào Hệ Từ Hạ, Ngài viết : "Đạo cùng đi mà chẳng chống đối nhau, muôn đồ nuôi nhau nhưng mà chẳng sợ hãi nhau" (Đạo tịnh hành nhi bất tương bội, vạn đồ dùng tịnh dục nhi bất tương hại) (CHU HY, Sđđ, Hệ Từ Hạ) "Đạt được trung hòa thì trời khu đất xác định, muôn vật dụng phần nhiều hóa dục… Trung là gì ? Trung là mẫu cội Khủng của nhân gian. Hòa là gì ? Hòa là việc đạt Đạo của thiên hạ" (Trí trung hòa, thiên địa vị yên ổn, vạn vật dụng dục yên… Trung dã giả, nhân gian bỏ ra đại phiên bản dã. Hòa dã giả, người đời chi đạt Đạo dã). Đạo chính là Đạo trthanh nhàn nhưng mà Đức Khổng Tử cho rằng cần yếu phút ít iây làm sao xa lánh được (Đạo dã mang, bất khả tu du ly dã) (Tiền mục, Tứ Thỏng thích nghĩa, Tập II, trang 35-36)(4) Đạo Trung Dung quan trọng đặc biệt điều này buộc phải vua Thuấn nên dặn dò ông Vũ : "Lòng fan dễ dàng khuynh nguy, lòng mến Đạo lại yếu ớt, cho nên vì thế nên xét mang lại tinh nhất định mà quyết giữ mang lại bởi được Trung Dung". (Nhân vai trung phong duy nguy, Đạo trung khu duy vi, duy trọng tâm duy nhất, doãn cấp cho quyết trung) (COUVREUR SERAPHIN, Les Annales de"la Chine, Paris 1950, trang 39)(5)Tóm lại, Đạo Cao Đài mục tiêu là QUI TAM GIÁO, cơ mà đời Lý Trần điện thoại tư vấn là Tam Giáo Đồng Nguim là QUỐC ĐAÏO, đã bắt đầu từ nhị luồng bốn tưởng phệ trên buôn bán hòn đảo Ấn Trung : Phật Giáo, Lão Giáo, Khổng Giáo mà không ít người tin cậy này hoàn toàn có thể dung thích hợp thành một ý thức hệ kiệm đủ chân thiện mỹ, khả dĩ mang đến đến Đông phương cùng toàn thể quả đât một cuộc sống lòng tin tương tự như vật dụng hóa học không thiếu thốn, giỏi đẹp mắt, luôn luôn luôn knhị pđợi với hướng thượng. Sự tin cậy này cũng là một liều thuốc cực kỳ linch nghiệm nhằm ứng phó với tình hình bệnh lý cần kíp bây chừ của Tây pmùi hương. Thức đưa Tây pmùi hương đã nhận thấy sự kém nhẹm cõi của chính bản thân mình, rộng một đợt từ bỏ hạ, có học hỏi cùng cầu xin Đông pmùi hương cứu giúp mang lại chúng ta (NGUYỄN HỮU LƯƠNG, sđđ, trang 27)Mục lục